Wat het MAS deed voor ’t Eilandje, zal KANAL-Centre Pompidou doen voor de Brusselse Kanaalzone

Er zijn weinig voorbeelden zo overtuigend als dat van ’t Eilandje in Antwerpen. Begin jaren 2000 was het havengebied ten noorden van het stadscentrum grotendeels verlaten: oude dokken, vervallen pakhuizen, nauwelijks bewoners. De wijk werd al langer getipt als potentiële hotspot, maar bleef hangen in een staat van verval en onzekerheid. Tot het MAS — het Museum aan de Stroom — er in mei 2011 zijn deuren opende.

Prijzen 80 procent hoger

Het effect liet zich niet lang wachten. De spectaculaire toren van Neutelings Riedijk Architects werd een nieuw icoon voor de stad en zette ’t Eilandje definitief op de kaart. Investeerders, projectontwikkelaars en bewoners volgden. Vandaag behoort ’t Eilandje samen met Het Zuid tot de duurste wijk van Antwerpen, met vastgoedprijzen die voor appartementen oplopen tot gemiddeld 517.000 euro. Voor nieuwbouw op toplocaties met zicht op het water worden prijzen tot meer dan 6.000 euro per vierkante meter gevraagd. Ter vergelijking: tegenover 2010 zijn de appartementsprijzen er met 80 procent gestegen. De stad Antwerpen als geheel kende de voorbije tien jaar een prijsstijging van meer dan 51% en ’t Eilandje liep daarin steevast voorop.

Opvallende gelijkenis met Kanaalzone

De parallel met de Brusselse Kanaalzone is opvallend. Ook hier is de transformatie al jaren bezig. De herontwikkeling van Tour & Taxis en de heraanleg van de kades legden de basis maar de buurt miste nog haar definitieve katalysator. Die komt er nu. KANAL-Centre Pompidou, een museum met internationale ambities vergelijkbaar met het Centre Pompidou in Parijs of het Guggenheim in Bilbao (dat op zijn beurt meer dan een miljoen extra bezoekers naar de stad bracht), zal de Kanaalzone verankeren als culturele hotspot van Brussel.

Wie er tijdig bij is, wint

Vastgoedcijfers tonen al de richting: de Brusselse woningmarkt steeg in de periode 2019–2023 met meer dan 25%, en appartementen in het Brussels Gewest gingen de voorbije vijf jaar gemiddeld 14% in waarde omhoog. In de Kanaalzone liggen de prijzen momenteel nog onder het Brusselse gemiddelde — net zoals ’t Eilandje voor 2011 goedkoper was dan de rest van Antwerpen.

Wie de analogie volgt, begrijpt de logica van nu instappen. Vastgoed in een opkomende buurt kopen vóór het definiërende moment — de opening van het museum, de voltooiing van de publieke ruimte, de kritische massa aan bewoners en bezoekers — is precies het moment waarop de beste rendementen worden gecreëerd. Daarna is de meerwaarde al voor een groot deel ingeprijsd. Het Bilbao-effect, het MAS-effect: het mechanisme is telkens hetzelfde. De kunst is alleen om er op tijd bij te zijn.